Mediateka CLZ
Kontrast:brightness_6
Czcionka: A A+ A++

Bialowna_plansze_pl_011

Plansza jedenasta nosi tytuł: “Ratowanie najsłabszych (1944)”. Po lewej stronie znajduje się naszkicowany rysunek opatrzony podpisem oraz kolorowa fotografia wraz z informacjami o niej. Tekst główny umieszczony jest na szaroniebieskim tle. “Irena Białówna w brutalnych warunkach obozowych miała odwagę, by pomagać najbardziej potrzebującym. Z narażeniem własnego życia przynosiła lekarstwa więźniarce Annie Chomicz, która odbywała karę w celi stojącej: Cele stojące znajdowały się w izolowanym baraku Strafkommando […]. Przetrwanie kary celi stojącej razem z trzema innymi więźniarkami zawdzięczam lekarce – więźniarce dr Irenie Białównie, która okrężną drogą dostarczała nam środki nasercowe. Dr Białówna objęła opieką również najmłodszych. W sierpniu 1944 roku do obozu zaczęły przyjeżdżać transporty warszawian z powstania. Wśród nich znalazła się sześcioletnia Hania Wróblewska. Białówna dwukrotnie uratowała jej życie: najpierw sfałszowała wiek dziewczynki i zatrudniła jako gończynię obozową, a potem, również dzięki pomocy innych więźniarek, ocaliła ją podczas ewakuacji obozu. Dzięki jej troskliwej opiece ocalała również Hanna Porczyńska, córka pułkownika, będąca w terminalnym stadium duru brzusznego. Tak pomoc otrzymaną od dr Białówny wspomina Elżbieta Ferdek, więźniarka obozu KL Auschwitz: Pewnego dnia przyszła do nas pani Alina Krzemińska. I pani Alina załatwiła […], że mnie zabrano na rewir do dr Kasi Łaniewskiej, ale tam już były dziewczynki […] i pani Kasia nie mogła mnie u siebie zatrzymać. I załatwiła z dr Białówną, że dr Białówna mnie do siebie weźmie. I okryta kocem przemknęłam się na ten blok osiemnasty do dr Białówny. Od doktor Białówny wtedy dowiedziałam się, że my jesteśmy dziećmi z eksperymentów medycznych […]. Powiedziała: „Biedaku” i położyła mnie z umierającą osobą. Mówi: „Musisz tutaj leżeć, musisz wytrzymać, a my postaramy się ciebie leczyć”. Ja na pół przytomna, niewidząca, nie widziałam, że ja leżę z kimś kto umiera. I kiedy […] był obchód lekarski i te ciężej chore szły na piec […], dr Białówna nakazała mi się wsunąć jak najgłębiej pod nią, pod przykrycie, i broń boże nie wystawiać nosa. No i tłumaczyła coś długo tam, prawda, doktorowi, a mnie jakby nie było. Po pewnym czasie właśnie przemycono jakieś… okazało się, że ludzie z wolności przysyłają leki do obozu. I doktor Białówna dała mi coś, nie wiem, chyba na wzmocnienie coś dostawałam, kilka zastrzyków dostałam i poczułam się lepiej. Co najważniejsze, okłady, jakie mi robiono na oczy, pomogły, bo zaczęłam widzieć.” Pierwsza grafika jest podpisana: “Szkic fragmentu obozu KL Auschwitz-Birkenau wykonany przez Annę Chomicz; Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau”. Szkic to odręcznie narysowany plan fragmentu obozu koncentracyjnego KL Auschwitz-Birkenau, wykonany niebieskim atramentem na jasnym papierze. Dokument zawiera u góry adnotację "Archiwum Muzeum Auschwitz / Auschwitz Museum's Archive" oraz odręczny tytuł: "Szkic do relacji Anny Chomicz" i podtytuł "Obóz Kobiet w Brzezince (1943-1944)". Szkic przedstawia prostokątny układ baraków i bloków obozowych, podzielony na sekcje "BIa" (na dole po lewej) oraz "BIb" (na górze po lewej). Wewnątrz każdej sekcji narysowane są mniejsze prostokąty symbolizujące baraki, z naniesionymi symbolami okien. Bloki oddzielone są prostymi liniami symbolizującymi drogi. Na szkicu umieszczono liczne odręczne notatki, wskazujące na konkretne miejsca: - Na górze, poza głównym obrysem obozu, narysowano schematyczny kształt i adnotację "krematorium". - Niżej oznaczona jest szwalnia, sąsiadująca z blokiem 27. - Strzałka wychodząca z bloku BIa wskazuje na pole z adnotacją BIIe, czyli tzw. obóz cygański. - Długi opis w dolnej części, otoczony elipsą, odnosi się do "Łąki, na której pogrzebywały ofiary duru brzusznego i wygłodzenia". - W prawym górnym rogu znajduje się strzałka wskazująca kierunek, z adnotacją "N" (Północ). Zdjęcie w lewej dolnej części strony jest podpisane: “Elżbieta Feliksa Ferdek, 2010; autor: Rafał Woźniak; Archiwum Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau”. Współczesne, kolorowe zdjęcie portretowe przedstawiaja starszą kobietę, Elżbietę Feliksę Ferdek, siedzącą we wnętrzu na białej kanapie lub sofie. Zdjęcie ma neutralne, stonowane oświetlenie. Kobieta jest w podeszłym wieku. Ma krótkie, siwe włosy, starannie zaczesane. Jej twarz ma spokojny, ale skupiony wyraz. Patrzy w prawą stronę obiektywu, z delikatnie uniesioną głową. Ubrana jest w kremowy sweter zapinany na guziki. Pod swetrem widoczny jest kołnierz ciemniejszej, brązowej bluzki. Kobieta siedzi na jasnej, tapicerowanej kanapie. Tło za postacią jest jednolite, białe. W lewym dolnym rogu kadru widoczny jest fragment poduszki z ciemniejszym, wzorzystym elementem, który częściowo wychodzi poza kadr.